-
Lehenengo jardunaldia
8:00
Parte-hartzaileei harrera egitea eta ongietorri-gosaria
9:00
Irekiera instituzionala
9:30
Opening: Guillem Chust, AZTIko Itsas Ekosistemetako Aldaketa Globalaren arduraduna
9:40
Ponentzia gonbidatua
Aldaketa berriak ozeanoaren zirkulazio globalean eta Ipar Atlantikoan: tipping point bat gainditu al dugu dagoeneko?
Azken urteotan, Klima Aldaketa azkartzen ari ote den ala ez eztabaidagai izan da neurri batean. Klima-joerak karakterizatzeko erabili izan den ikuspegi klasikoak —gutxienez 30 urteko serie klimatikoak kontuan hartzea, joeraren esangura estatistikoa berezko aldakortasun klimatikoaren gainetik nahikoa izan dadin— ez du egokitasunik hamarkada bat eskas iraun duen prozesu baten bilakaera ebaluatzeko. Hala ere, horrek ez du esan nahi fenomenoa aztertu ezin denik; aitzitik, analisi-tresna desberdinak erabili behar dira. Bereziki, satelite bidezko behaketek, estaldura sinoptiko zabalari eta behaketen errepikakortasun handiari esker, espazio- eta denbora-estaldura nabarmen hobetzen dute, eta aldaketa azkarren detekziorako egokiak diren adierazle estatistikoak eratortzea ahalbidetzen dute.
Hitzaldi honetan, azken urteetan hainbat aldagai klimatikotan —bereziki ozeanoari lotutakoetan— behatutako joeren errepaso laburra egingo dugu. Aldaketa batzuk hain dira nabarmenak eta hain hedadura espazial handikoak, ezen zaila baita ukatzea Lurraren klima-sisteman eraldaketa sakona gertatzen ari dela. Zehazki, itsas azaleko tenperaturaren satelite bidezko datuak informazioaren teoriako teknikak erabiliz prozesatuta, 2014ko bigarren seihilekoan gertatutako aldaketa bortitz bat karakteriza daiteke; aldaketa hori bat dator 2015–2016ko El Niño apartekoaren hasiera zapuztuarekin. Esanguratsua da, halaber, aztertutako serie askotan joera-aldaketak 2014an edo 2015ean hasten direla. Bereziki adierazgarria da NASAren CERES programak neurtzen duen erradiazio-desorekaren seriea; izan ere, 2014 aurreko aldiarekin alderatuta, joeran bat-bateko aldaketa gertatzen da, eta desoreka horren hazkunde-tasa 3,6 aldiz handiagoa bihurtzen da.
Azkenik, 2014az geroztik ozeanoen zirkulazio globalean identifika daitezkeen aldaketak azalduko ditugu, eta aldaketa horiek nola lotzen diren Atlantikoko Iraulketa Meridionalaren Zirkulazioaren (AMOC) adar atlantikoaren moteltzeari buruz gaur egun dagoen eztabaida zientifikoarekin.
Antonio Turiel
Ikertzaile Zientifikoa, Zientzia Ikerketen Kontseilu Gorena (CSIC), Bartzelonako Itsas Zientzien Institutua (ICM).
KLIMA ALDAKETAREN ERRONKAK
10:25
Ahozko komunikazioak
10:25
Kantauri itsasoko olatuen klima-proiekzioak: eskala globaletik tokiko eskalara. Adrián Acevedo García, IHCantabria.
10:35
Atmosferaren eta itsasoaren arteko CO₂-trukeetatik karbono urdinaren bahiketara: Kanariar Uharteetako kostaldeko karbono-balantzearen azterketa. Aridane G. González, Las Palmaseko Kanaria Handiko Unibertsitatea.
10:45
Euskal kostaldeko pHaren bilakaeraren analisia, maiztasun handiko SAMI-pH neurketetan eta epe luzeko behaketetan oinarrituta. Ernesto Villarino, AZTI Itsas Ikerketa, Basque Research and Technology Alliance (BRTA).
10:55
Mahai-ingurua. Moderatzailea: Ganix Esnaola (EHU).
11:05
Kaferako atsedenaldia. Posterrak kontsultatzeko eta postuak bisitatzeko gonbidapena
11:45
Ahozko komunikazioak
11:45
Saharako intrusioen eragin gero eta handiagoa airearen kalitatean Iberia atlantikoan. Asier Ortuzar Andrés, Euskal Herriko Unibertsitatea (EHU).
11:55
Euskal herriko iparraldeko kostaldeko aldaketa hidroklimatikoaren jarraipena eta haren eragina mukilagoaren garapenerako baldintzetan. Claire Kermorvant, Paueko eta Aturrialdeko Unibertsitatea.
12:05
Frantziako kostalde atlantikoan alga kaltegarrien loraldien jarraipena: espezieen bilakaera eta Erromardie hondartzako (Donibane Lohizune, Frantzia) Ostreopsis loraldiak baldintzatzen dituzten ingurumen-faktoreak. Audrey Commault , Rivages Pro Tech SUEZ.
12:15
Klima-aldaketaren ondorioak sare trofikoa hasi aurretik. David González Santana, Las Palmaseko Kanaria Handiko Unibertsitatea (ULPGC), Ozeanografia eta Aldaketa Globalaren Institutua (IOCAG).
12:25
Mahai-ingurua. Moderatzailea: Ganix Esnaola (EHU).
12:35
ARIES eredu akoplatuak: arrantza-dinamikaren ebaluazioa eredu hidrodinamikoen bidez klima-aldaketaren testuinguruan. Pearlin Sam Jinoj, Klima Aldaketarako Euskal Zentroa (BC3).
12:45
Etorkizuneko uretan nabigatzen: Atlantikoko hegaluze gorriaren erresilientzia klima-aldaketaren aurrean. Maite Erauskin-Extramiana, AZTI Itsas Ikerketa, Basque Research and Technology Alliance (BRTA).
12:55
Itsas hegaztien eta zetazeoen komunitateen egituraketa termikoa Bizkaiko Golkoan, epe luzeko ekosistema-jarraipen batean oinarrituta. Amaia Astarloa, AZTI Itsas Ikerketa, Basque Research and Technology Alliance (BRTA).
13:05
Mahai-ingurua. Moderatzailea: Ganix Esnaola (EHU).
KLIMA-ALDAKETA ARINTZEA ITSASERTZEAN ETA OZEANOAN
10:15
Ahozko komunikazioak
13:15
Karbono urdinaren mendeetako erreserbak Butroe estuarioko (Bizkaia) paduretan. Alejandro Cearreta, Euskal Herriko Unibertsitatea (EHU).
13:25
Bidasoa estuarioaren leheneratzea karbono urdinaren atxikipenerako eta klima-aldaketara egokitzeko: jarraipen-programa eta simulazio numerikoak. Roland Garnier, AZTI Itsas Ikerketa, Basque Research and Technology Alliance (BRTA).
13:35
Arrantza-ontzien deskarbonizazioa sustatzea. Joseba Castresana, AZTI Itsas Ikerketa, Basque Research and Technology Alliance (BRTA).
13:45
Datuetatik erabakietara: CMPren 2. faseko kostaldeko analisia eta Atlantikoko Europarako ondorioak. June Gainza, Bluecoast Ingeniaritza Aholkularitza.
13:55
Mahai-ingurua. Moderatzailea: Rafael Sardá (CEAB-CSIC / ESADE).
14:05
Networking cocktail
KOSTALDEKO ARRISKUAK ETA MUTURREKO GERTAKARIAK
15:00
Ahozko komunikazioak
15:00
Klima-erresilientziarako naturan oinarritutako kostaldeko duna-sistema baten monitorizazio digitala: Regions4Climate proiektuaren Toskanako kasu-azterketa. Lucia Miglietta, RINA Consulting.
15:10
STORMPACT: olatuen gainezkatzearen aurreikuspen operatiboa Ipar Euskal Herriko kostaldean. Erwan Imbertie, SUEZ, Rivages Pro Tech.
15:20
Bideometriaren aplikazioa kostaldeko dike batean olatuek eragindako inpaktuaren jarraipenerako. Camille Lavayssiere, Paueko eta Aturrialdeko Unibertsitatea (UPPA).
15:30
Europako mendebaldeko kostaldean itsas mailaren muturreko balioen etorkizuneko aldaketen proiekzio dinamikoak eta horien faktore eragileak. Maialen Irazoqui, Mercator Ocean International.
15:40
GPU bidez azeleratutako Boussinesq ereduen bidezko kostaldeko uholdeen denbora errealeko iragarpena. Víctor Loras Herrero, Paueko eta Aturrialdeko Unibertsitatea (UPPA).
15:50
Mahai-ingurua. Moderatzailea: Jose María Grassa (IAHR / CEDEX)
16:00
Itsaso zabaleko sedimentu-metaketa baten eragina Adour ibaian gora infragrabitate-uhinen hedapenean. Panu Pietikainen, Rivages Pro Tech SUEZ.
16:10
Hs-ren modelizazio aurreratua deep learning bidez Arrigunagako kostalde-ingurunean. Manuel Viñes Recasens, Kataluniako Unibertsitate Politeknikoa – BarcelonaTech (UPC), Itsas Ingeniaritzako Laborategia (LIM).
16:20
Klima-aldaketara egokitzeko eskualde-mailako neurrien eraginaren aurretiazko ebaluazioa: Europako kostaldeko lau eskualdetako ondorioak. Igone García Pérez, TECNALIA Ikerketa eta Berrikuntza.
16:30
CMIP6ko haize-proiekzioetan oinarritutako Mediterraneo itsasoaren ipar-mendebaldeko olatuen etorkizuneko baldintzak: alborapen-zuzenketaren eragina. Solstice Kraszeski, Kataluniako Unibertsitate Politeknikoa (UPC), Itsas Ingeniaritzako Laborategia (LIM).
16:40
Itsas mailaren aldaketek ekaitz-olatuetan duten eragina eta horrek Europako kostaldeetan dituen ondorioak klima-aldaketaren testuinguruan. Alisée Chaigneau, IHCantabria.
16:50
Mahai-ingurua. Moderatzailea: Jose María Grassa (IAHR / CEDEX)
17:00
Klima-zerbitzuen balio sozioekonomikoa Pazifikoan: muturreko gertakarien aurrean errentagarria den inbertsioa. Gontzal Ruiz Beneitez, Metroeconomica.
17:10
Bizkaiko Golkoko kostaldeko eta itsaso zabaleko aldakortasun termikoa, udan jarraian egindako glider kanpainetan eta ainguratutako behaketa-sistemen datuetan oinarrituta. Nadine Steiger, AZTI Itsas Ikerketa, Basque Research and Technology Alliance (BRTA).
17:20
«Babestu, egokitu eta atzera egin» egokitzapen-estrategien karbono-isurien ondorioak: altuera txikiko Danimarkako kostalde-eremu baten ebaluazio konparatua. Mark Randall, Kopenhageko Unibertsitatea.
17:30
Kostaldeko arriskuen ebaluazioa estres-testen bidez. Moisés Álvarez-Cuesta, IHCantabria.
17:40
Hondartza uniformeetako korronte itzulkari iragankorrak: gertakarietan oinarritutako esparrua, hondartzetako segurtasuna ebaluatzeko. Volker Roeber, Paueko eta Aturrialdeko Unibertsitatea.
17:50
Mahai-ingurua. Moderatzailea: Jose María Grassa (IAHR / CEDEX)
18:00
LEHENENGO JARDUNALDIAREN AMAIERA
Hitzaldi guztiek gaztelaniarako, ingeleserako eta frantseserako aldibereko itzulpena izango dute.
-
Bigarren jardunaldia
8:30
Parte-hartzaileei harrera egitea eta ongietorria egiteko kafea
9:00
Ponentzia gonbidatua
Klima-aldakortasuna muturreko itsas mailaren eta olatuen gertakarietan
Itsasertzean itsasoko uraren mugimenduaren aldaketekin lotutako inpaktu negatiboak gertatzen direnean (adibidez, inpaktu geomorfologikoak edo ingurumenekoak, babes-egituretan edo bestelako instalazioetan izandako kalteak), klima-aldaketaren eraginari buruzko azterketa klimatiko eta mediatikoa itsasoaren batez besteko mailaren igoeran zentratu ohi da. Hala ere, kostaldeko inpaktuak oso bestelako izaera duten itsas dinamiken arteko elkarrekintza konplexuaren ondorio dira, hala nola marea astronomikoaren aldaketak edo olatuen baldintzak. Bereziki, muturreko klima-baldintzekin lotutako gertaera episodikoek, hala nola itsas denboraleek, eragin ohi dituzte kostaldean kalterik handienak.
Hitzaldian zehar, kostaldeko arriskugarritasunean eragiten duten itsas agenteak deskribatuko dira, baita kostaldearen ezaugarrien eta eskualde klimatikoen arabera inpaktuetan duten ekarpena ere. Horrez gain, komunitate zientifikoak azken urteotan olatuen eta itsas mailaren gaineko klima-aldaketaren eragina ulertzeko egin dituen aurrerapenak aurkeztuko dira. Azkenik, aldagai horietarako itzulera-aldi handiei lotutako balioak zenbatesteko erabiltzen diren metodoak berrikusiko dira. Horrek ondorio honetara eramango gaitu: muturreko baldintzen etorkizuneko magnitudeak zenbatesteko, klima aldakorra kontuan hartu behar dugu.
Melisa Menéndez
Kantabriako Unibertsitateko Ingurumen Hidraulikako Institutuko (IHCantabria) ikertzailea
9:35
Mahai-ingurua
Egokitzapenean jardutea: itsasertza eraldatzen ari diren proiektuak
Klima-aldaketara egokitzea jada ez da etorkizuneko erronka bat. Dunen lehengoratzetik hasi eta itsas mailaren igoeraren aurkako babes-neurrietaraino edo kalteberak diren azpiegituren berrantolaketaraino, mahai-inguru honek kostalde erresilienteagoak eraikitzen laguntzen ari diren benetako jarduketak aurkeztuko ditu.
Moderatzailea: Malake Muñoz Cachón, Ihobeko Klima Ekintzaren arloko proiektu-arduraduna
Zarauzko hondartzan eta haren inguruan (Narros-Munoa eremua) itsas mailaren igoerari eta olatuei lotutako klima-aldaketaren ondorioak arintzeko egin beharreko obren gauzatze-proiektua
Iratxe García de Vicuña
Zarautzko Udaleko bulego teknikoaren arduraduna
Kostaldeko arriskuen kudeaketa – Denbighshire
Sara Taylor
Ebaluazioko goi-mailako teknikaria, Galesko Gobernua
Akitania Berriko kostaldea egokitzeko kasu praktikoak
Nicolas Castay
Zuzendaria, GIP Littoral Akitania Berria
10:55
Kaferako atsedenaldia. Posterrak kontsultatzeko eta postuak bisitatzeko gonbidapena
KOSTALDEKO ARRISKUAK ETA MUTURREKO GERTAKARIAK
11:25
Ahozko komunikazioak
11:25
Itsas eta kostaldeko arriskuari buruzko abisu, alerta eta alarmeren balidazioa eta analisia: Euskadiko kostaldean duten eragina. Santiago Gaztelumendi, Euskalmet – Euskal Meteorologia Agentzia.
11:35
Muturreko gertakarien agertoki berri bat Kantauri itsasoan: ondorioak Espainiako interes orokorreko portuentzat. David Lucio, IHCantabria.
11:45
Instalazio multiteknikoak geodesia modernoaren giltzarri gisa: PASAren kasu praktikoa. Joaquín Zurutuza, ARANZADI Zientzia Elkartea.
11:55
Euskal kostaldeko itsas mailaren joera absolutuen analisia, Pasaia eta Bilboko portuetako itsas mailaren behaketetan eta GNSS neurketetan oinarrituta. Aitor Aginaga, ARANZADI Zientzia Elkartea.
12:05
Mahai-ingurua. Moderatzailea: Néstor Urrutxua (Euskadiko Bide, Ubide eta Portuetako Ingeniarien Elkargoa).
12:15
Mahai-ingurua
Egokitzapena pentsatzea: etorkizuneko kostalderako estrategiak eta gobernantza
Klima-aldaketak kostaldeko eremuak planifikatzeko, babesteko eta kudeatzeko moduak berriz pentsatzera behartzen gaitu. Mahai-inguru honek Euskadin eta Arku Atlantikoko beste lurralde batzuetan egokitzapenaren bidea markatzen ari diren gobernantza-esperientzia eta -tresna nagusiak bilduko ditu.
Moderatzailea: Rafael Sardá, Ikertzailea CSIC-ESADE / CEAB-en.
Euskal Autonomia Erkidegoko Itsasertzaren Babes eta Antolamendurako Lurralde Plan Sektorialaren berrikuspena
Mikel Gargallo
Lurralde Plangintzaren zuzendaria, Etxebizitza eta Hiri Agenda Saila, Eusko Jaurlaritza
KAIA: Euskadin klima-aldaketara egokitzeko proiektu erakusgarriak sortzeko koordinazio-foroa
Marimar Alonso
Ekintza Klimatikoko zuzendaria, Ihobe, Eusko Jaurlaritza
Foru bideometria sarea, kudeaketa eta erabakiak hartzeko laguntza-tresna gisa
Nerea Egia
Ingurumen teknikaria, Gipuzkoako Foru Aldundia
Iparraldeko itsasertzeko arriskuen kudeaketarako tokiko estrategia: Communauté d’Agglomération Pays Basque (CAPB) kostaldeko erronkei aurre egiteko gidatutako lurralde-gobernantzaren eredua
Caroline Sarrade
Communauté d’Agglomération Pays Basque-eko itsasertzaren eta natura ingurunearen zuzendaria
GOBERNANTZA, KUDEAKETA-TRESNAK ETA KOMUNIKAZIOA
13:15
Ahozko komunikazioak
13:15
Errepideen zeregina kostaldearen kudeaketa- eta babes-planetan klima-aldaketaren aurrean: Bizkaiko kasu-azterketa. José María de Ortuzar, Bizkaiko Foru Aldundia.
13:25
Badia itxi bateko kostaldeko uholdeen alerta goiztiarreko sistema: Pasaiaren kasu-azterketa. Irati Epelde, AZTI Itsas Ikerketa, Basque Research and Technology Alliance (BRTA) eta Joana Auzokoa, Pasaiako Udala.
13:35
Bai eskualde-mailako egokitzapen eraldatzaileari, baina denbora eta dirua behar dira. Johannes Klein, Demos Helsinki eta Heidi Tuhkanen, SEI Tallinn.
13:45
50… urteko aldaketak Txingudiren inguruan. Raúl Castro-Uranga, AZTI Itsas Ikerketa, Basque Research and Technology Alliance (BRTA).
13:55
Mahai-ingurua. Moderatzaileak: Nerea Egia (Gipuzkoako Foru Aldundia) eta Aurélie Bocquet-Escourrou (GIS Littoral Basque)
14:05
Kongresuaren itxiera
14:10
KONGRESUAREN AMAIERA
14:10
Networking cocktail
Hitzaldi guztiek gaztelaniarako, ingeleserako eta frantseserako aldibereko itzulpena izango dute.
-
- Bizkaiko Golkoko itsas hegaztien eta zetazeoen banaketaren aldaketak: tokiko klima-aldaketekiko eta erregimen-aldaketarekiko loturak. Emilie Milon, Biarritzeko Itsas Zentroa.
- Bizkaiko Ea eta Isuntza (Lekeitio) hondartzetako harearen kalitate bakteriologikoaren analisia. Ivan Garcia Angulo, Eusko Jaurlaritzako Osasun Saila.
- Regions4Climate: estuarioen leheneratzetik klima-erresilientziara Euskal kostaldean. Roland Garnier, AZTI Itsas Ikerketa, Basque Research and Technology Alliance (BRTA).
- Faktore meteorologikoen eragina Euskal Herriko estuarioetako eutrofizazio-arriskuan. Marta Revilla, AZTI Itsas Ikerketa, Basque Research and Technology Alliance (BRTA).
- Itzal-sareak klima-aldaketara egokitzeko estrategia gisa Errioxako mahastizaintzan. Javier Portu, Mahastiaren eta Ardoaren Zientzien Institutua (Errioxako Gobernua, CSIC, UR).
- Landa-datuen eta satelite bidezko teledetekzioaren integrazioan oinarritutako ureztatze-estrategien bidez mahastizaintza klima-aldaketara egokitzea. Javier Portu, Mahastiaren eta Ardoaren Zientzien Institutua (Errioxako Gobernua, CSIC, UR).
- Ur epeletako Ostreopsis sp. dinoflagelatu kaltegarriaren loraldi iraunkorrak Bizkaiko Golkoaren hego-ekialdean. Yago Laurenns-Balparda, Euskal Herriko Unibertsitatea (EHU).
- Plastikoen garraioaren modelizazioa kostalde-inguruneetan, marko akoplatu lagrangiar-euleriar baten bidez. Pablo Vallés, I3A, Zaragozako Unibertsitatea.
- Jatorri biologikoko arrantza-aparailuak dituzten palangre-azpiegituretako maila trofiko baxuko akuikulturaren ingurumen-ebaluazioa. Leire Arantzamendi, AZTI Itsas Ikerketa, Basque Research and Technology Alliance (BRTA).
- IA eta ML teknikak Euskal kostaldeko itsas eta kostaldeko arriskuaren inpaktua modelizatzeko. Santiago Gaztelumendi, Euskalmet – Euskal Meteorologia Agentzia.
- IMPLACOST: klima-kalteberatasunetik kostaldeko arriskuaren kudeaketa operatibora Kanarietan, muturreko gertakarien aurrean. Asier Borja Furundarena Hernández, Gesplan S.A.
- Klima-aldaketaren eragina Bizkaiko Golkoaren hego-ekialdeko olatuen norabidean eta magnitudean. Isabel López Úbeda, Alacanteko Unibertsitatea.
- Hiri-presioaren eta erresilientzia naturalaren artean: Valentziako Erkidegoko kostaldearen kalteberatasuna eta esposizioa. José Ignacio Pagán Conesa, Alacanteko Unibertsitatea.
- Euskal Herriko estuarioetako itsas mailaren gehieneko balioen berrikuspena eta eguneratzea, itsas mailaren igoera kontuan hartuta. Pedro Liria, AZTI Itsas Ikerketa, Basque Research and Technology Alliance (BRTA).
- Klima-aldaketaren eraginpeko kostaldeko eta ibaietako uholde konbinatuen modelizazioa: Baionako kasu-azterketa. Emiel Moerman, Shelf Models.
- Euskalmeten XBEACH ereduaren aplikazioa gainezkatzearen zaintza operatiborako. Antonio Castaño, Euskalmet – Euskal Meteorologia Agentzia.
- Bizkaiko Golkoaren hego-ekialdeko uren behaketa eta modelizazioa. Luis Ferrer, AZTI Itsas Ikerketa, Basque Research and Technology Alliance (BRTA).
- Bizkaiko Natura 2000 sareko duna-sistemek eskaintzen dituzten ekosistema-zerbitzuen ebaluazioa. Lorena Peña López, Euskal Herriko Unibertsitatea (EHU).
- SCHISM ereduaren ezarpena Euskalmeten: Txingudiko badiaren azterketarako aplikazioa. Antonio Castaño, Euskalmet – Euskal Meteorologia Agentzia.
- IDAFE: klima-ekintza eta berrikuntza hezkuntza-sisteman. Facundo Oyola Hernández, Gesplan S.A.
- Kostaldeko erresilientzia indartzea lurralde-antolamenduaren bidez: Alemaniako Ipar Itsasoko kostaldetik ateratako ondorioak. Daniel Schick, Stuttgarteko Unibertsitatea, Lurralde Antolamendu eta Eskualde Plangintzako Institutua.
- Esmeralda Kostako eta Mont-Saint-Michel badiako Kostaldearen Behatokia: zientziaren eta politikaren arteko zubiak eraikitzen, lidar teknologiaren, eredu hidrodinamikoen eta errealitate birtualeko bistaratzeen erabilera integratuaren bidez. Laurine Nogue, Kostaldeko Geoekologia Laborategia.
- IGS erreferentzia-esparruen trantsizioak: IGb14tik IGS20ra, azken erreferentzia-esparrurantz. Joaquín Zurutuza, ARANZADI Zientzia Elkartea.
- Itsasertzeko inguruneetako ur azaleko arazoetarako “quadtree” sare-metodoa. Umberto Bosi, Paueko eta Aturrialdeko Unibertsitatea.
- Itsas bero-boladen eragina Bizkaiko golkoaren hego-ekialdeko azaleko uren tenperaturan. Nerea Bilbao, AZTI Itsas Ikerketa, Basque Research and Technology Alliance (BRTA).